reklama
Mononukleoza

Mononukleoza

Ponieważ mononukleozą najłatwiej zarazić się przez pocałunek, często mówi się o niej "choroba pocałunków". Najczęściej atakuje młodzież, ale i przedszkolaki – w ich wypadku jej przebieg ma najłagodniejszy charakter.

Wirus mononukleozy jest bardzo powszechny -  przeciwciała świadczące o kontakcie z nim stwierdzono u 99% populacji. Czy wiesz, jak się objawia mononukleoza? Jak ją zdiagnozować, leczyć i przeciwdziałać?

Mononukleoza

Mononukleoza, inaczej angina monocytowa, gorączka gruczołowa lub choroba Pfeiffera,  to zakaźna ostra choroba wirusowa, którą wywołuje przenoszony przez ślinę wirus Epsteina-Barra (tzw. EBV). Do zakażenia dochodzi przez kontakt ze śliną - najczęściej przez pocałunek, przez picie z jednej butelki, jedzenie „na spółkę” batonika czy korzystanie ze wspólnych naczyń i sztućców. Na zachorowanie szczególnie narażone są przedszkolaki (to połowa przypadków), ponieważ często biorą do buzi wspólne zabawki oraz nastolatkowie, kiedy wkraczają w okres ekscytacji pierwszymi pocałunkami.

Objawy mononukleozy zakaźnej

Gdy wirus dostanie się do organizmu, wnika do ślinianek i zaczyna się w nich mnożyć. Pierwsze objawy są odczuwalne po 30, a nawet 50 dniach. Początkowo infekcja przypomina przeziębienie lub grypę, choć u większości dzieci przebiega bezobjawowo. Typowe objawy występują u nastolatków i osób dorosłych.

Mononukleoza jest chorobą długotrwałą i wyczerpująca. Jej objawy to:

  • kiepskie samopoczucie, osłabienie, zmęczenie (trwa długo, nasila się między 2 a 3 tygodniem choroby),
  • ból mięśni, łamanie w kościach,
  • obfity katar,
  • gorączka - wysoka (do 40,5 stopni C) i długotrwała (może się utrzymywać nawet do 3 tygodni),
  • bolesne zapalenie gardła, powiększone migdałki, pokryte szarym nalotem, towarzyszący nieprzyjemny, mdły zapach z ust,
  • powiększenie węzłów chłonnych - w pachwinach, pod pachami, pod żuchwą, głównie szyjnych,
  • powiększenie śledziony (50% przypadków), ból brzucha,
  • może pojawić się wysypka, obrzęki oczu, opuchlizna u nasady nosa lub na łukach brwiowych, wybroczyny na podniebieniu,
  • jeśli wirus zaatakuje wątrobę – pojawiają się objawy żółtaczki.

Po przechorowaniu jeszcze przez kilka tygodni, a nawet miesięcy, może utrzymywać się uczucie zmęczenia.

Jak rozpoznać mononukleozę zakaźną?

Mononukleoza często przebiega bezobjawowo lub przypomina grypę czy przeziębienie, dlatego nie u wszystkich chorych można rozpoznać chorobę na podstawie badania lekarskiego. Tymczasem prawidłowa diagnoza jest bardzo ważna – jednym z objawów choroby jest powiększenie śledziony - upadek czy niewinny uraz mogą spowodować jej pękniecie (co kończy się operacją i usunięciem narządu).

W przypadku podejrzenia mononukleozy zaleca się diagnostykę laboratoryjną:

  • morfologię krwi – przy mononukleozie wyniki wskażą na leukocytozę, wzrost liczby białych krwinek z przewagą limfocytów. Pojawiają się także limfocyty nietypowe tzw. mononukleary,
  • badanie na przeciwciała heterofilne (test z krwi, tzw. odczyn Paul-Bunella-Dawidsona lub testami szkiełkowymi – najbardziej popularny),
  • badanie krwi na obecność swoistych przeciwciał przeciwko wirusowi EBV,
  • badanie na obecność wirusa EBV – obecność wirusa wykazuje PCR (metoda jakościowa – pozwala stwierdzić, czy wirus jest obecny we krwi; metoda ilościowa – pozwala ocenić ilości cząsteczek wirusa).

Leczenie mononukleozy

Mononukleoza zakaźna, jeśli daje objawy, trwa długo, ale najczęściej ustępuje samoistnie. Leczenie ma charakter objawowy, ponieważ nie istnieje żaden skuteczny lek.

Zalecenia:

  • odpoczynek,
  • unikanie wysiłku, w tym zajęć sportowych (uprawianie sportów nie jest wskazane przez kolejnych kilka tygodni),
  • spożywanie dużej ilości płynów,
  • lekkostrawna dieta (oszczędzająca wątrobę),
  • stosowanie leków przeciwgorączkowych,
  • leki kojące ból gardła - odkażające czy przeciwzapalne.

W przypadku podania antybiotyków może dojść do wystąpienia bądź nasilenia wysypki.

Przebycie mononukleozy oznacza trwałą odporność na wirusa Epsteina-Barra, jednak do końca życia jest się jego nosicielem. Wirus EBV pozostaje w organizmie w postaci utajonej. Po zakażeniu pozostaje w organizmie, w limfocytach B i komórkach nabłonka jamy nosowo-gardłowej. Zazwyczaj choroba jednak już nie nawraca. Co interesujące - wirus może okresowo pojawiać się w ślinie.

Po ustąpieniu objawów choroby warto zrobić badania krwi, które potwierdzą powrót do formy. Należy jednak pamiętać, że osoba, która przebyła mononukleozę, może zarażać jeszcze przez kilka następnych tygodni (w ślinie wirus EBV może utrzymywać się nawet pół roku od przechorowania).

Powikłania

Powikłania mononukleozy zakaźnej występują rzadko, są niestety poważne. Najczęściej to:

  • pęknięcie śledziony,
  • upośledzenie drożności dróg oddechowych,
  • zapalenie mięśnia sercowego i tkanek otaczających serce,
  • zajęcie szpiku kostnego bądź ośrodkowego układu nerwowego (mózgu i rdzenia kręgowego),
  • żółtaczka,
  • zaburzenia neurologiczne (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, padaczka, porażenia nerwów),
  • nacieki w płucach,
  • zespół przewlekłego zmęczenia - uaktywnia się po bezobjawowym przebiegu mononukleozy,
  • chłoniak Burkitta – choroba nowotworowa krwi wywołana przez wirus EBV. Najczęściej spotykana w Afryce, w Polsce występuje dość rzadko. Nie stwierdzono powiązań zachorowania na mononukleozę z pojawieniem się chłoniaków.

Profilaktyka - jak zapobiegać mononukleozie?

Nie odkryto jeszcze szczepionki, która chroniłaby przed mononukleozą, dlatego chronić się przed nią można przestrzegając zasad higieny:

  • ucz dzieci, by nie piły z jednej butelki czy szklanki z innymi. Sama też przestrzegaj tej zasady,
  • nie karm dziecka swoimi sztućcami,
  • oduczajmy zwyczaju „daj gryza”.

mzb

Uważasz, że ten tekst jest wart przeczytania? Poleć go znajomym:

Oceń:

Wysyłam Twój głos!
Ocena: 0,00 z 5. Głosów: 0
Kliknij w gwiazdki, żeby dodać swój głos.