babyboom. Szczęśliwa rodzina, spokojna ciąża, uśmiechnięte dzieci, zadowoleni rodzice, łatwiejsze wychowanie. Jesteśmy blisko. Zawsze.
reklama

Forum

Nowe posty

Nowe wątki

W tej chwili na forum: 640 osób (gości: 485, użytkowników: 155)
Ponad 10 milionów postów! Z nami nikt nie jest sam :-)
Nasze serwisy
Skąd się biorą dzieci:
BabyBoom.pl


Jak rozmawiać z dzieckiem o niepełnosprawności

Reakcja rodziców na pierwsze niewinne, pełne ciekawości pytania i komentarze ich dziecka, dotyczące niepełnosprawnych, ma ogromne znaczenie. Kształtuje myślenie o osobach niesprawnych i wpływa na sposób, w jaki mały człowiek będzie traktować innych.

Jak przedszkolak postrzega niepełnosprawność

Trzylatki zazwyczaj nie zauważają niepełnosprawności danej osoby, chyba że jest ona znaczna bądź ktoś wyraźnie zwrócił ich uwagę, wskazując na nią. Mimo to twój maluch dostrzega osobę, która nie ma nogi albo porusza się na wózku inwalidzkim. Czuje się zaciekawiony, może zadać pytanie bądź po prostu patrzeć.

Czterolatki i starsze dzieci szybko dostrzegają różnice - ktoś nie mówi, nie chodzi, nie je jak wszyscy inni. Najczęściej chcą dowiedzieć się czegoś więcej i oczekują od rodziców wyjaśnień. Czasami wręcz zastanawiają się, czy niepełnosprawność może spotkać ich albo kogoś bliskiego.

Jak rozmawiać o niepełnosprawności

Kiedy po raz pierwszy twoje dziecko zauważy, że ktoś jest niepełnosprawny, nie zwlekaj z rozmową na ten temat. Można na przykład zacząć tak: Widzę, że zauważyłeś  osobę, która jest inna niż ty. Wiesz już, że ludzie różnią się kolorem włosów, wzrostem, ale i innymi cechami również. Opowiedz prostymi słowami i szczerze, bez dodawania zbędnych informacji, co wiesz o niesprawności danej osoby - ten pan ma psa lub laskę dla osób niewidomych, ponieważ  nie widzi. Ta pani porozumiewa się za pomocą języka migowego, języka gestów, ruchów dłoni, bo nie słyszy.

Staraj się odpowiadać na pytania krótko i wprost; nie komplikuj wyjaśnień. Jeśli dziecko pyta o osobę na wózku, możesz powiedzieć: Wydaje mi się, że ta pani ma problem z nogami. Nie potrafi chodzić.

Zwróć uwagę, że dziecko słucha twoich słów. Uważaj, w jaki sposób opisujesz ludzi niepełnosprawnych. Unikaj obraźliwych określeń, takich jak „kaleka”, „upośledzony” itp. Pamiętaj, by oddzielić chorobę od osoby. To bardzo ważne! Lepiej powiedzieć: „dziecko, które ma autyzm” niż „autystyczny chłopiec lub dziewczynka”. Unikaj także określeń „normalne”, odwołując się do sprawnych dzieci, ponieważ w ten sposób jedynie podkreślasz nieprawidłowości lub defekty u innych.

Gdy spotkacie kogoś z niepełnosprawnością, nie ma potrzeby strofować dziecka, powtarzając: nie przypatruj się lub nie zatrzymuj się i idź dalej. Słysząc takie uwagi, osoby niepełnosprawne czują się wręcz napiętnowane przez tych, którzy ich unikają. Ponadto, twoja pociecha może odnieść wrażenie, że to wstydliwy problem i nie wolno zadawać ci pytań na ten temat. Zamiast tego opisz w kilku słowach odmienny sposób, w jaki ktoś niepełnosprawny chodzi lub komunikuje się z innymi.

Staraj się upewnić malucha, iż mimo niepełnosprawności fizycznej bądź psychicznej, jego kolega wciąż jest zwyczajnym dzieckiem. Podkreślaj co łączy rówieśnika z niepełnosprawnością z innymi przedszkolakami, w czym są do siebie podobni - wiek, ulubione książki, gry, filmy. Zawsze kładź nacisk na to, co wspólne – upodobanie do rysowania, jedzenia tych samych potraw, zainteresowanie bohaterami kreskówek. Potem możesz mówić o różnicach, na przykład – Jaś nie robi pewnych rzeczy tak jak koledzy, a wózek „wyręcza” go w chodzeniu.

Ucz szacunku dla każdego. Jeśli usłyszysz dziecko mówiące o kimś z niepełnosprawnością „głupi” lub określające jego sposób chodzenia, mówienia jako śmieszny, szybko zareaguj. Wyjaśnij, jak bardzo te słowa bolą i podkreślaj, iż fakt, że ktoś zachowuje się, patrzy, porusza inaczej pozostali, nie czyni go głupim.

Odpowiedzi na pytania o niepełnosprawność

Czy ja też mogę stać się takim? Jeżeli dziecko o to pyta, wyjaśnij: większość osób z niepełnosprawnością już się z nią rodzi. Zapewnij, że starasz się chronić swojego malucha przed urazami i chorobami, które prowadzą do niepełnosprawności. Dlatego wymagasz, by przestrzegał pewnych reguł – nie dotykał garnka z wrzątkiem, nie wyciągał wtyczki z kontaktu, jeździł w kasku na rowerze, rozglądał się przy przechodzeniu przez jezdnię itp.

Dlaczego ona nie mówi tak jak my? Gdy znasz odpowiedź na to pytanie, wyjaśnij swojemu przedszkolakowi w prostych słowach: Ala ma problemy z mięśniami, które nam pomagają w mówieniu. Dzięki nim to łatwe, ale Ala nie ma takich możliwości.

Mama, której synek od urodzenia cierpi na porażenie mózgowe, podpowiada, że można wyjaśnić nieco szerzej: „Karol choruje na coś, co nazywamy porażeniem mózgowym. Miał kontuzję w chwili urodzenia i jego mózg nie pracuje tak jak twój. Dlatego nie potrafi zrobić rzeczy, które ja i ty możemy robić. Niewykluczone, że kiedyś będzie chodzić i mówić, ale teraz nie umie”.

Dlaczego jej nogi „nie chodzą”? Odpowiedź powinna być krótka: Prawdopodobnie miała wypadek, który uszkodził jej nogi. Dlatego porusza się na wózku inwalidzkim.

Czy on mnie lubi? Czterolatki interesują się tym, czy ktoś je naprawdę lubi. Jeśli dziecko z autyzmem nie wchodzi w interakcje z innymi, twój przedszkolak może się zastanawiać, dlaczego, a nawet odczuwać to jako brak sympatii. Można wówczas wyjaśnić: Zosia cię lubi, ale nie wie jak to powiedzieć i pokazać. Warto zachęcać malca, by proponował dziecku z niesprawnością wspólną zabawę, dołączenie do gry lub innej aktywności. Dzięki temu uczy się, że „inność” niepełnosprawnych nie jest czymś wstydliwym i nie musi być przeszkodą w kontaktach w nimi.

Co jeszcze mogę zrobić, by moje dziecko traktowało osoby niepełnosprawne tak, jak innych?

Pomóż dziecku rozwinąć przyjaźnie z dziećmi niepełnosprawnymi. Zachęcaj do zabawy z nimi na podwórku, podczas wakacyjnych wojaży. Jeśli możesz, zapisz malucha do przedszkola integracyjnego, do którego uczęszczają również dzieci z różnymi niepełnosprawnościami.

Aby nauczyć malucha, że wszystkich należy traktować tak samo, niezależnie od stopnia sprawności, ukształtować w nim „normalny” stosunek do niepełnosprawnych, warto proponować książki, bajki, filmy dla dzieci i spektakle teatralne, w których pojawiają się niepełnosprawni bohaterowie. Oczywiście muszą być one dostosowane do wieku dziecka.

Na koniec rzecz najistotniejsza. Dobrze wiemy, iż najważniejszym w nauce zachowania, w kształtowaniu poglądów i empatii jest przykład rodziców. Pokazuj dziecku, że akceptujesz i szanujesz osoby niepełnosprawne. Kiedy zwracasz się do nich, delikatnie proponujesz pomoc, mówisz im „dzień dobry” w różnych miejscach, na przykład na placu zabaw, w kościele, w sklepie lub w szkole, uczysz dziecko szacunku do każdego.

Anna Czajkowska


Lubią nas
Newsletter

Chcesz wiedzieć o nowościach w babyboom.pl? Zapisz się do naszego newslettera!