Mali wielbiciele teatru

Mali wielbiciele teatru

„Edukacja teatralna powinna być integralną częścią wychowania dzieci we współczesnym świecie. Pozwala ona wychować przyszłego aktywnego, wrażliwego odbiorcę sztuki, a także pomaga rozwijać inteligencję emocjonalną każdego dziecka”.

Zapoznaj malucha z teatrem

To uniwersalna a zarazem unikalna forma edukacji kulturalnej, dlatego jeśli mamy takie możliwości, warto już od najmłodszych lat, zapoznawać maluchy z różnymi rodzajami przedstawień teatralnych. Spektakle prezentowane w dziecięcych teatrach są szalenie zróżnicowane - mogą być abstrakcyjne, zupełnie „niemożliwe” i zwariowane, jak fantazja dziecięca, pełne aluzji i odniesień. Przepełnione muzyką, z iskrzącymi humorem dialogami, czasem z elementami grozy, a także wyraźnie zarysowanymi, plastycznymi postaciami. Kunsztowna gra aktorska wykonawców, ich nienaganna dykcja oraz ciepłe lecz donośne głosy (konieczne, by zainteresować widza w wieku lat kilku), to kolejne atuty, które czynią teatr wręcz niezbędnym w wychowaniu i edukacji młodego człowieka. Aktorzy bawią najmłodszych błyskotliwą rozmową, dowcipem oraz pięknym, literackim słowem. Trzeba przyznać, że zazwyczaj bardzo poważnie i z szacunkiem traktują swoją dziecięcą publiczność.

Wychowanie przez sztukę

Oprawa graficzna, scenografia i kostiumy są równie ważne. Dotykamy tu istotnej kwestii, bliskiej wychowaniu przez sztukę. Dzięki obserwacji i uczestnictwie w teatralnych wydarzeniach, dzieci kształtują właściwe upodobania estetyczne, rozwijają wyobraźnię. Teatr pomaga w rozwijaniu osobowości, pozwala dziecku odkryć własne zainteresowania i upodobania oraz wyzwala w nim ekspresję twórczą.  Odgrywa dużą rolę w kształtowaniu  poznawczego stosunku do otaczającego świata, rozwija uczucia i wyobraźnię, a także budzi potrzebę obcowania z literaturą, plastyką i muzyką w różnych formach. Twórcy przedstawień dla dzieci zazwyczaj starannie opracowują i wykonują kostiumy, niekoniecznie barwne, ale ciekawe, przemawiające do dziecięcej wyobraźni. Teatr niezmiennie zdumiewa i zachwyca widzów swą plastyczną oryginalnością, a w dodatku otwiera, także dorosłych, na niecodzienne rozwiązania scenograficzno-przestrzenne.

reklama

Wachlarz róznorodności

Teatr dla dzieci nie boi się nowych wyzwań ani niecodziennych konwencji, wciąż się rozwija, poszukując nowych środków wyrazu. Dzięki temu zapoznaje publiczność z różnymi technikami i formami teatralnymi, ceniąc przy tym klasykę. Po prostu dba, by przedstawienia budziły w młodym widzu zainteresowanie teatrem różnorakim. Reżyserzy i twórcy spektakli raz oczarowują nas i nasze pociechy przepięknymi, tradycyjnymi marionetkami, pozwalając  poczuć młodym widzom atmosferę i urok dawnego przedstawienia kukiełkowego. Innym razem prezentują fascynujący teatr cieni lub technikę japońskiego teatru lalek bunraku, która łączy się z techniką czarnego teatru. Uczestnicząc w tego rodzaju wydarzeniach, dziecko poznaje teatr wywodzący się ze starej kultury Dalekiego Wschodu, gdzie ubrani na czarno aktorzy, na czarnym tle, niewidoczni dla widza, animują materią, która w świetle eksponuje kolor, scenografię, rytmikę ruchu scenicznego, muzykę i dramaturgię, wydobywając piękno lalki. Przyciągane tajemniczym cieniem i delikatnym blaskiem, dzieci uczestniczą  w pokazie swoistej magii. Brak wesołych, skocznych piosenek nie przeszkadza, wręcz pomaga, dzieciom i dorosłym, pozostać w niesamowitym klimacie dalekowschodnich baśni.

Podczas kolejnego spektaklu dzieci poznają zupełnie inny teatr, oparty na  umowności i fantazji wyczarowanej z kawałka materiału, starego garnka czy ociosanej gałęzi. Są to rzeczy tak bliskie wyobraźni dziecka, iż treść jest dla malucha jasna i czytelna bez dodatkowych wyjaśnień. Oczywiście całość musi być tak pomyślana, by dzieci nie nudziły się ani przez moment. Dzieci uwielbiają również spektakle muzyczno-taneczne, ekspresyjny taniec, rozśpiewane teksty, muzykę skomponowaną specjalnie dla teatru.

Multimedia

We współczesnych przedstawieniach coraz częściej wykorzystywane są multimedia. Dzięki video-projekcjom oraz grze świateł udaje się stworzyć wrażenie głębokiej, dynamicznej przestrzeni, pełnej różnorodnych, ruchomych iluzji, a komputerowe animacje dodają widowisku szczególnego smaczku. To nowość, a dla dzieci atrakcja i kolejny krok w poznawaniu świata teatru.

„Mędrcy starożytni chytrze obmyślili, w jaki sposób można by ludziom mówić prawdę prosto w oczy, nie robiąc tego w sposób grubiański. Pokazywali im dziwne lustro, w którym ukazywały się różnego rodzaju zwierzęta i dziwaczne przedmioty. Był to widok zarówno ciekawy, jak i budujący. Nazwali to bajką” – Hans Christian Andersen

reklama

Wychowawcze walory baśni

Właściwy baśniom schemat konstrukcyjny, z wyraźnym podziałem na bohaterów pozytywnych i negatywnych, zawsze i wszędzie przemawia do dziecięcej wyobraźni. Doskonale wiemy, że nie realistyczne opowiastki, ale właśnie opowiadanie przesycone fantazją i cudownością, jest w stanie dostarczyć dziecku ogromną ilość elementów dostosowanych do jego sposobu myślenia, rozwoju zainteresowań i wyobraźni. W teatrze dziecko ma do czynienia z oczywistym i zdecydowanie ukazanym światem dobra i światem zła, wybory moralne bohaterów są jasne, zło zostaje ukarane, dobro wynagrodzone. I choć częstokroć bohaterowie muszą przejść wiele prób, czekają ich trudne zadania, wymagające poświecenia i odwagi, to na końcu zawsze czeka nagroda. 

Dzieci uczą się, że warto wierzyć w przyjaźń, miłość, odwagę, lojalność i mądrość, te najcenniejsze „skarby” człowieka. Dorosłym bajka kojarzy się zwykle z historią opowiedzianą na wesoło. Ale tak nie musi być, czego dowodem są przedstawienia, w których poprzez sztukę twórcy rozmawiają z widzami „na poważanie”, podejmując trudne tematy, takie jak współczucie, poświęcenie dla innych, zwyczajna dobroć, niełatwa w dzisiejszych czasach. Mówią też o miłości i wybaczeniu, o dojrzewaniu do odpowiedzialności, do empatii. Posługując się metaforą i językiem teatru łatwiej docierają do dziecięcych serc i umysłów, tworząc spektakle, które poruszają również rodziców. Poprzez inscenizacje pełne humoru i ciepła, wśród dowcipu i zabawy, bez natrętnego dydaktyzmu, dorośli przybliżają dzieciom sprawy ważne i poważne, trudne problemy i dylematy, o których mówi baśń, bo to rola baśni właśnie.

Teatr dla najmłodszych

Koncepcja teatru dla najmłodszych, w Europie rozpowszechniona od blisko trzydziestu lat (w tym we Włoszech, Francji, Szwecji i Danii), w Polsce jest jeszcze mało znana. Powstała z potrzeby dookreślenia zjawiska twórczości teatralnej dla dzieci w wieku od kilku miesięcy do trzeciego roku życia poniżej trzeciego roku życia i po raz pierwszy zaczęto jej używać niespełna pięć lat temu. My, dorośli często myślimy, że dzieci nie rozumieją wielu wyrafinowanych pomysłów.

Jednak badania i doświadczenie pedagogów kreatywności oraz psychologów pokazują, że maleńkie dzieci pojmują znacznie więcej, niż się często przyznaje. Toteż warto zachęcić do intensywnego uczestnictwa w kulturze teatralnej niemal „od kołyski”. Bywa tak, że rodzice boją się tego, co ich dziecko może robić w czasie spektaklu, jak oni sami powinni się zachowywać i jak reagować. Nie należy się tego obawiać. Spektakle tworzą osoby starannie przygotowane do kontaktu z maluchami, a każde przedstawienie ma inny rytm, dlatego tak ważna jest otwartość artystów, obecność „tu i teraz”, by „twórczo przetwarzać, a nie ograniczać ekspresji dzieci”, stymulując ich kreatywność. Bo to jest teatr, a w teatrze najważniejsza jest wyobraźnia!

Anna Czajkowska
pedagog, logopeda
www.logopedzi.pl

Ocena: 5 z 5. Ocen: 1

Kliknij, żeby dodać swój głos

Czy ta strona może się przydać komuś z Twoich znajomych? Poleć ją:

Zobacz także

Jak (nie) rozmawiać z nauczycielem

Jak (nie) rozmawiać z nauczycielem

Relacja nauczyciel-rodzic to jeden z ważniejszych czynników, mających wpływ na funkcjonowanie dziecka w...   Więcej

Jak być dobrym rodzicem ucznia

Jak być dobrym rodzicem ucznia

Bycie rodzicem dziecka, które wkroczyło na ścieżkę edukacji, to nie lada wyzwanie. To życiowy...   Więcej

Pomocy! Moje dziecko nie chce chodzić do szkoły!

Pomocy! Moje dziecko nie chce chodzić do szkoły!

Badania dowodzą, że co czwarte dziecko nie chce chodzić do szkoły. Przyczyny są różne, niemniej rzadziej...   Więcej

Dziecko dojrzałe do szkoły, czyli jakie? Dojrzałość poznawcza

Dziecko dojrzałe do szkoły, czyli jakie? Dojrzałość poznawcza

W poprzednim artykule przeanalizowaliśmy dojrzałość szkolną pod względem fizycznym. Teraz pora na...   Więcej

Stop kompleksom nastolatka!

Stop kompleksom nastolatka!

Każdy człowiek ma wady i zalety, nie jesteśmy przecież idealni. Niewielu jest takich, zarówno dorosłych...   Więcej

Gdy dziecko dręczą równieśnicy

Gdy dziecko dręczą równieśnicy

O znęcaniu, dręczeniu czy zastraszaniu mówimy wówczas, gdy dziecko jest krzywdzone przez inne dziecko lub...   Więcej

reklama

Niezbędniki w dziale szkoła