Jak zbić gorączkę u dziecka?

Jak zbić gorączkę u dziecka?

Pytanie jak zbić gorączkę u dziecka towarzyszy wszystkim rodziom, którzy obserwują u swoich dzieci podwyższoną temperaturę. Nic dziwnego - gorączka u dziecka to poważna sprawa, zdecydowanie nie wolno jej bagatelizować, ponieważ nie tylko wywołuje dyskomfort, ale i jest niebezpieczna. Zobacz, jak zbić gorączkę domowymi sposobami, a i jakie leki można podać dziecku.

Gorączka nie jest chorobą samą w sobie. To jeden z wielu objawów świadczących o:

  • infekcji bakteryjnej lub wirusowej,
  • toczącym się w organizmie stanie zapalnym, związanym np. z ząbkowaniem.

Gorączka może być także odpowiedzą na szczepienie, bo przecież wtedy układ odpornościowy również intensywnie pracuje, a w organizmie dziecka pojawiają się pirogeny egzogenne.

Kiedy mówimy o gorączce?

O gorączce u dziecka mówimy, kiedy temperatura ciała przekracza 38°C u niemowlęcia i 38,5°C u dziecka, które skończyło 1. rok życia. Temperatura wyższa niż normalna, ale niższa niż powyższe wartosci, jest za stan podgrorączkowy i nie wymaga obniżania.

Temperatura powyżej 39,5°C jest uznawana za wysoką gorączkę i wymaga szybkiego obniżania.

Dziecko, które gorączkuje, zdradza pewne objawy. Zazwyczaj:

  • jest marudne,
  • senne i apatyczne,
  • ma rozpalone policzki,
  • przyspieszony oddech i tętno,
  • suche śluzówki,
  • czasem załzawione oczy.

Starsze dzieci często skarżą się na dotkliwy chłód czy dreszcze.

reklama

Kiedy zbijać gorączkę?

Stan podgoraczkowy jest sygnałem, że organizm działa prawidłowo i dzielnie walcz z infekcją - wyższa temperatura ciała wpływa na metabolizm i ukrwienie tkanek, produkuje więcej przeciwciał. Podwyższona temperatura ciała pomaga walczyć z wirusami czy bakteriami.

Jednak wysoka gorączka może obciążać serce czy nerki, prowadzić do odwodnienia lub wywołać drgawki. Dlatego trzeba ją zbijać.

Domowe sposoby na obniżenie gorączki

Zanim do obniżenia gorączki zaangażujemy środki farmakologiczne, spróbujmy ułatwić dziecku przejście przez ten trudny okres, stosując tzw. „metody babcine”. Być może nie będzie wtedy konieczna ingerencja farmakologiczna.

1. Najważniejsze jest, by nie ubierać dziecka zbyt grubo. Mały pacjent odczuwa dreszcze, gdy temperatura jego ciała rośnie. Potem, gdy jest już ustalona na stałym, podwyższonym poziomie, zbyt grube ubranie utrudnia oddawanie ciepła. Dlatego lepiej okryć kołderką dziecko ubrane tylko w pidżamę.

2. W pokoju temperatura nie powinna przekraczać 21-22°C, a powietrze dobrze jest nawilżać – maluchowi łatwiej się wtedy oddycha.

3. Oczywiście należy dziecko poić dużą ilością płynów.

4. Gorączka bardzo osłabia i organizm potrzebuje energii do pracy – ważne jest zatem odpowiednie pożywienie – lekkostrawne, ale kaloryczne. Czasem maluch nie ma apetytu, lepiej wtedy nie zmuszać go do jedzenia, bo można sprowokować wymioty. Gdy gorączka się skończy, apetyt wróci, a dziecko z pewnością „odrobi” straty z nawiązką.

5. Obniżenie gorączki można uzyskać stosując zimne okłady na kark, czoło czy w okolicy dużych naczyń krwionośnych – pach, pachwin, dołów podkolanowych, szyi.

6. Ulgę przynosi także krótka, 5-7 minutowa kąpiel w wodzie o 0,5-1°C niższej niż temperatura ciała dziecka oraz owinięcie nagiego ciała mokrym prześcieradłem na 10-15 minut bez dodatkowego przykrycia, aby nie ograniczać parowania.

7. Można też podać herbatkę z sokiem malinowym lub starszym dzieciom napar ziołowy (z kwiatu lipy, kwiatu bzu czarnego czy kory wierzby).

Gorączka - leczenie farmakologiczne

Gdy powyższe sposoby zawiodą, a stan podgorączkowy lub gorączka się utrzymują, trzeba sięgnąć po środki farmakologiczne.

Dla dzieci poniżej 12. roku życia FDA (Food and Drug Administration – Amerykański Urząd do Spraw Żywności i Leków) dopuszcza stosowanie dwóch preparatów: paracetamolu i ibuprofenu.

  • Paracetamol ze względu na swoje korzystne właściwości farmakodynamiczne może być podawany, oczywiście pod kontrolą lekarza, kobietom ciężarnym, a nawet noworodkom i wcześniakom.
  • Ibuprofen może być stosowany u niemowląt powyżej 6. miesiąca życia.

Obie substancje czynne, oprócz działania typowo przeciwgorączkowego, wykazują także aktywność przeciwzapalną i przeciwbólową, co pozwala łagodzić objawy m.in. ząbkowania. Hamują one syntezę prostaglandyn i dlatego, oprócz ośrodkowego działania przeciwgorączkowego, także obwodowo zmniejszają ból i stan zapalny.

reklama

W obu przypadkach temperatura zaczyna opadać w ciągu godziny od podania.

Gdy leki mają być podawane po raz pierwszy, konieczna jest konsultacja lekarska. Później można korzystać z ulotki dołączonej do opakowania lub wcześniejszych porad. Dokładniejsze jest dawkowanie leków w oparciu o masę ciała niż o wiek, dlatego oprócz skali dawek dla różnych grup wiekowych w ulotkach często podawane są dawki w przeliczeniu na kilogram masy ciała. Ułatwia to dawkowanie u dzieci z większą lub mniejszą masą niż przeciętna w ich wieku.

Leki przeciwgorączkowe - jak podawać?

Oba wspomniane preparaty dostępne są w postaci zawiesin i kropli do podania doustnego. Ponadto paracetamol można podać doodbytniczo. Dzieci, szczególnie małe, w większości przypadków nie lubią podawania leków. Zawiesiny i krople doustne mają słodki, często owocowy, smak a mimo to dzieci niechętnie je przyjmują.

W przypadku kropli można odpowiednią ich dawkę dodać do niewielkiej ilości wody, soczku lub mleka i podać z butelki. Musimy mieć jednak pewność, że dziecko wypije całość, inaczej nie otrzyma wyznaczonej dawki.

Z zawiesinami sytuacja jest nieco trudniejsza. Można zalecana dawkę odrobinę rozcieńczyć i podać z butelki, ale należy pamiętać o dokładnym wymieszaniu przed podaniem i o tym, że smoczki z bardzo małymi otworami mogą się zapychać.

Sprawdzonym przez autorkę sposobem jest podawanie zawiesiny strzykawką bezpośrednio do buzi. Lek podawany jest dość długo, ale małymi porcjami i maluch się nie denerwuje aż tak bardzo. Najlepiej ułożyć malca na przewijaku i jednocześnie zabawiać go grzechotką lub inną ulubioną zabawką i rozmową.

Jeżeli zdarzy się, że po jakimś czasie dziecko zwymiotuje lub wypluje lek, nie powinno się podawać kolejnej dawki wcześniej niż po 4 godzinach.

Podawanie czopków gorączkującemu malcowi często nastręcza rodzicom kłopotów. Dziecko układamy na boku, rozchylamy pośladki i delikatnie wsuwamy czopek na całą długość. Końcówkę czopka można posmarować niewielką ilością wazeliny lub oliwki. Następnie należy przez około 5 minut przytrzymywać zaciśnięte pośladki, aby dziecko w odruchu obronnym nie wypchnął czopka. W miarę możliwości czopki podaje się po wypróżnieniu.

W przypadku dzieci jest to chyba najbardziej wygodna i bezpieczna forma podania leku. Dawka, którą podajemy, jest nieco niższa, lek nie powoduje podrażnienia delikatniej śluzówki żołądka i jego działanie jest zauważalnie szybsze.

Gdy lek zaczyna działać, pierwszym widocznym objawem obniżania temperatury jest intensywne pocenie. W ten sposób organizm chłodzi się. Należy także pamiętać, że leki przeciwgorączkowe działają tylko objawowo, oprócz nich podać należy leki zwalczające przyczynę choroby.

reklama

Dlaczego nie wolno stosować aspiryny

Na koniec kilka słów wyjaśnienia, dlaczego nie są właściwe do stosowania u dzieci dwa bardzo popularne leki obniżające gorączkę: kwas acetylosalicylowy (aspiryna, polopiryna) i metamizol sodowy (pyralgina).

Kwas acetylosalicylowy jest dopuszczony do stosowania u dzieci powyżej 12. roku życia. U mniejszych dzieci istnieje ryzyko wystąpienia zespołu Raya (nieodwracalne uszkodzenie mózgu i wątroby). Ponadto u dzieci nadwrażliwych, skłonnych do alergii lub ze stwierdzoną astmą oskrzelową może wywoływać ataki duszności określane jako astma poaspirynowa.

Pyralgina może być stosowana u mniejszych dzieci, ale tylko i wyłącznie na wyraźne zalecenie lekarskie. Jest to lek bardzo skuteczny w obniżaniu gorączki, ale może wywoływać anemię i zaburzenia pracy szpiku kostnego.

Gorączka u dziecka - kiedy iść do lekarza?

Zdarza się, że gorączka jest wskazaniem do pilnej konsultacji lekarza pediatry. Kiedy?

  • gdy gorączce towarzyszą niepokojące objawy,
  • gdy gorączkuje noworodek,
  • gorączka powyżej 38,5°C pojawiła się u małego niemowlęcia,
  • gdy gorączka, pomimo stosowania leków, nie chce się obniżyć,
  • jeśśli u dziecka występowały drgawki gorączkowe.

 
mgr farm. Aleksandra Kowalczyk

Ocena: 4.02 z 5. Ocen: 24

Kliknij, żeby dodać swój głos

Czy ta strona może się przydać komuś z Twoich znajomych? Poleć ją:

Zobacz także

Krztusiec

Krztusiec

Krztusiec dla dzieci poniżej 1. roku życia, obok ospy wietrznej i odry, jest jedną z najbardziej groźnych...   Więcej

Grypa

Grypa

Grypa to choroba zakaźna układu oddechowego wywołana przez wirusy grypy, które charakteryzują się tym, że...   Więcej

Trzeci migdał u dziecka

Trzeci migdał u dziecka

Trzeci migdał to zgrupowanie komórek tkanki chłonnej (i istotna część układu odpornościowego) znajdujące...   Więcej

Wymioty u dziecka

Wymioty u dziecka

Wymioty są najczęściej objawem choroby lub jakiegoś zaburzenia. Bywa, że są objawem chwilowego złego...   Więcej

Świnka u dzieci

Świnka u dzieci

Nagminne zapalenie przyusznic lub nagminne zapalenie ślinianek, potocznie zwane świnką, to stan zapalny...   Więcej

Ból brzucha u dzieci

Ból brzucha u dzieci

Dzieci dość często skarżą się na ból brzucha. Choć czasem masz wrażenie, że to tylko wymówka, nie...   Więcej

reklama